Co to jest dysplazja i jak można sprawdzić czy pies ją ma?
Dysplasia coxae congenita, czyli wrodzone znieksztalcenie stawu biodrowego jest wadą dziedziczną polegają na niedorozwoju panewki miednicy, jej wiązadła i głowy kości udowej, co daje obraz nadwichnięcia.
Przyczyną ujawnienia się wady jest chów wsobny. Schorzenie w 89% obejmuje oba stawy, w 3,3% - staw prawy, a w 7,7% - staw lewy.
Radiologicznego potwierdzenia istnienia wady można szukać w wieku 6 miesiecy, jednak wykonane w tym okresie badanie obarczone jest 20% błędem. Ostateczne rozpoznanie Rtg można przeprowadzić między 18 a 30 miesiącem życia.
W badaniu klinicznym psa poddaje się znieczuleniu ogólnemu. Zwierzę leży na boku przeciwleglym do badanego stawu. Chwytamy za udo i próbujemy wypchnąć glowę kości udowej z panewki w kierunku dogrzbietowym. Kończyna powinna być zgięta w stawie kolanowym pod kątem 90 stopni. Przesunięcie większe niż 1 mm (kontrolujemy przez namacanie krętarza większego) świadczy o dysplazji.
Badanie kliniczne może wykonać każdy lekarz, ale orzeczenie o tym czy pies ma dysplazję czy nie, może wydac tylko kilka/kilkanaście osób w Polsce. Orzeczenie wydaje się po potwierdzeniu dysplazji w badaniu Rtg.
Badanie Rtg: Wykonuje się symetryczne zdjęcie miednicy z wyciagniętymi ku tyłowi kończynami tylnymi. Za pomocą przyrządu Norberga określa się głębokość panewki.
Praktycznie wyróżnia się 4 stopnie dysplazji:
1-bardzo nieznaczne odchylenie od normy, ale pozwalające na rozpoznanie schorzenia
2-nie budzace watpliwosci, wyraźne odchylenie od normy
3-nadwichniecie będące wynikiem dysplazji
4-płaska, pozbawiona jej eliptycznego lub kulistego kształtu panewka z przemieszczeniem głowy kości udowej.
lek. wet. Krzysztof Wujczak
Do góry strony
Cy dysplazję można leczyć?
Dysplazji biodrowej leczyć nie można w sposób zachowawczy.
Diagnostyka rentgenologiczna pomiędzy 12 a 15 miesiącem życia.
Jeżeli już wystapią objawy (kulawizny, ból, etc.) leczy się to objawowo. Jest to choroba przekazywana dziedzicznie i związana raczej z rasami dużymi (oczarek niemiecki, doberman, rottweiler itp.). Występuje również u ras małych i kundelków, aczkolwiek sporadycznie. Są jej III stopnie w zależności od objawów klinicznych i zmian w ukształtowaniu stawu biodrowego. Jeszcze raz podkreślam, że jest to schorzenie polegające na WRODZONEJ deformacji główki kości biodrowej i/lub panewki stawu biodrowego.
Psów u których stwierdza się to schorzenie NIE WOLNO przekazywać do rozrodu (należałoby je kastrować, aby uniknąć roznoszenia tej wady).
Można zapobiegawczo stosować preparaty, które mają niewiele działań ubocznych, a ograniczają wystąpienie stanu zapalnego w niefizjologicznie pracującym stawie biodrowym, np. Vit C, leki homeopatyczne, leki homotoksyczne, Vit E (zmniejsza ilość wolnych rodników jako przeciwutleniacz, a jedną zprzyczyn pogłębiania się dysplazji i wystąpienie przewlekłego zapalenia stawów biodrowych jest zwiększanie się w stawie stężenia wolnych rodników, zmniejszenie stężenia glikozaminoglikanów i kwasu hialuronowego), Hyalowet, Rumalon itp. Te 3 ostatnie są bardzo drogie.
W Niemczech pojawily się preparaty odżywcze, które (jak mawia producent) zawierają w swym składzie glikozaminoglikany, co ogranicza nieco występowanie objawów klinicznych nie tylko przy tym schorzeniu stawów.
Leczenie można przeprowadzić jedynie chirurgicznie i to nie w każdym przypadku.
Są również ograniczenia wiekowe!!!! Im starszy i cięższy pies tym gorzej!!!
lek. wet. Paweł Czerw
Do góry strony
Kto może wydać orzeczenie?
Lekarze weterynarii uprawnieni do wydawania orzeczenia na podstawie badania w kierunku dysplazji:
WARSZAWA
dr Barbara Blenau - Kat. Chirurgii, ul. Grochowska 272
dr Tadeusz Narojek - Kat. Chirurgii, ul. Grochowska 272
WROCŁAW
dr Jan Siembieda - Katedra i Klinika Chirurgii Wydziału Weterynaryjnego Akademii Rolniczej we Wrocławiu, Plac Grunwaldzki 51, tel. (071) 20-53-46
Do góry strony
Jakie rasy podlegają obowiązkowi prześwietlenia?
Obowiązkowi prześwietlenia w kierunku dysplazji podlegają w Polsce (1998) przed zakwalifikowaniem do hodowli następujące rasy:
bernardyn
berneński pies pasterski
bokser
briard
doberman
hovawart
mastino napoletano
nowofundland
owczarek flandryjski
owczarek kaukaski
owczarek niemiecki
polski owczarek nizinny
owczarek podhalański
owczarek południowo-rosyjski
owczarek staroangielski
owczarek szkocki collie
rottweiler
sznaucer olbrzym
szwajcarski pies pasterski
Dysplasia coxae congenita, czyli wrodzone znieksztalcenie stawu biodrowego jest wadą dziedziczną polegają na niedorozwoju panewki miednicy, jej wiązadła i głowy kości udowej, co daje obraz nadwichnięcia.
Przyczyną ujawnienia się wady jest chów wsobny. Schorzenie w 89% obejmuje oba stawy, w 3,3% - staw prawy, a w 7,7% - staw lewy.
Radiologicznego potwierdzenia istnienia wady można szukać w wieku 6 miesiecy, jednak wykonane w tym okresie badanie obarczone jest 20% błędem. Ostateczne rozpoznanie Rtg można przeprowadzić między 18 a 30 miesiącem życia.
W badaniu klinicznym psa poddaje się znieczuleniu ogólnemu. Zwierzę leży na boku przeciwleglym do badanego stawu. Chwytamy za udo i próbujemy wypchnąć glowę kości udowej z panewki w kierunku dogrzbietowym. Kończyna powinna być zgięta w stawie kolanowym pod kątem 90 stopni. Przesunięcie większe niż 1 mm (kontrolujemy przez namacanie krętarza większego) świadczy o dysplazji.
Badanie kliniczne może wykonać każdy lekarz, ale orzeczenie o tym czy pies ma dysplazję czy nie, może wydac tylko kilka/kilkanaście osób w Polsce. Orzeczenie wydaje się po potwierdzeniu dysplazji w badaniu Rtg.
Badanie Rtg: Wykonuje się symetryczne zdjęcie miednicy z wyciagniętymi ku tyłowi kończynami tylnymi. Za pomocą przyrządu Norberga określa się głębokość panewki.
Praktycznie wyróżnia się 4 stopnie dysplazji:
1-bardzo nieznaczne odchylenie od normy, ale pozwalające na rozpoznanie schorzenia
2-nie budzace watpliwosci, wyraźne odchylenie od normy
3-nadwichniecie będące wynikiem dysplazji
4-płaska, pozbawiona jej eliptycznego lub kulistego kształtu panewka z przemieszczeniem głowy kości udowej.
lek. wet. Krzysztof Wujczak
Do góry strony
Cy dysplazję można leczyć?
Dysplazji biodrowej leczyć nie można w sposób zachowawczy.
Diagnostyka rentgenologiczna pomiędzy 12 a 15 miesiącem życia.
Jeżeli już wystapią objawy (kulawizny, ból, etc.) leczy się to objawowo. Jest to choroba przekazywana dziedzicznie i związana raczej z rasami dużymi (oczarek niemiecki, doberman, rottweiler itp.). Występuje również u ras małych i kundelków, aczkolwiek sporadycznie. Są jej III stopnie w zależności od objawów klinicznych i zmian w ukształtowaniu stawu biodrowego. Jeszcze raz podkreślam, że jest to schorzenie polegające na WRODZONEJ deformacji główki kości biodrowej i/lub panewki stawu biodrowego.
Psów u których stwierdza się to schorzenie NIE WOLNO przekazywać do rozrodu (należałoby je kastrować, aby uniknąć roznoszenia tej wady).
Można zapobiegawczo stosować preparaty, które mają niewiele działań ubocznych, a ograniczają wystąpienie stanu zapalnego w niefizjologicznie pracującym stawie biodrowym, np. Vit C, leki homeopatyczne, leki homotoksyczne, Vit E (zmniejsza ilość wolnych rodników jako przeciwutleniacz, a jedną zprzyczyn pogłębiania się dysplazji i wystąpienie przewlekłego zapalenia stawów biodrowych jest zwiększanie się w stawie stężenia wolnych rodników, zmniejszenie stężenia glikozaminoglikanów i kwasu hialuronowego), Hyalowet, Rumalon itp. Te 3 ostatnie są bardzo drogie.
W Niemczech pojawily się preparaty odżywcze, które (jak mawia producent) zawierają w swym składzie glikozaminoglikany, co ogranicza nieco występowanie objawów klinicznych nie tylko przy tym schorzeniu stawów.
Leczenie można przeprowadzić jedynie chirurgicznie i to nie w każdym przypadku.
Są również ograniczenia wiekowe!!!! Im starszy i cięższy pies tym gorzej!!!
lek. wet. Paweł Czerw
Do góry strony
Kto może wydać orzeczenie?
Lekarze weterynarii uprawnieni do wydawania orzeczenia na podstawie badania w kierunku dysplazji:
WARSZAWA
dr Barbara Blenau - Kat. Chirurgii, ul. Grochowska 272
dr Tadeusz Narojek - Kat. Chirurgii, ul. Grochowska 272
WROCŁAW
dr Jan Siembieda - Katedra i Klinika Chirurgii Wydziału Weterynaryjnego Akademii Rolniczej we Wrocławiu, Plac Grunwaldzki 51, tel. (071) 20-53-46
Do góry strony
Jakie rasy podlegają obowiązkowi prześwietlenia?
Obowiązkowi prześwietlenia w kierunku dysplazji podlegają w Polsce (1998) przed zakwalifikowaniem do hodowli następujące rasy:
bernardyn
berneński pies pasterski
bokser
briard
doberman
hovawart
mastino napoletano
nowofundland
owczarek flandryjski
owczarek kaukaski
owczarek niemiecki
polski owczarek nizinny
owczarek podhalański
owczarek południowo-rosyjski
owczarek staroangielski
owczarek szkocki collie
rottweiler
sznaucer olbrzym
szwajcarski pies pasterski